Tentoonstelling “Bernini en de Barberini’s” in Palazzo Barberini: tickets, data en openingstijden

Na het buitengewone succes van Caravaggio 2025 organiseert Palazzo Barberini een langverwacht evenement gewijd aan de absolute protagonisten van de zeventiende eeuw.

Van 12 februari tot 14 juni 2026 zullen de zalen van de Gallerie Nazionali di Arte Antica (Nationale Galerijen voor Oude Kunst) onderdak bieden aan ” Bernini e i Barberini”, een grote tentoonstelling samengesteld door Andrea Bacchi en Maurizia Cicconi, gerealiseerd met de steun van Intesa Sanpaolo, hoofdpartner van het initiatief, en onder auspiciën van de Fabbrica di San Pietro in Vaticano.

De tentoonstelling vindt plaats op een symbolisch moment: de vierhonderdste verjaardag van de wijding van de nieuwe Sint-Pietersbasiliek (1626), een van de belangrijkste gebeurtenissen in het barokke Rome en een van de artistieke prestaties waarin Gian Lorenzo Bernini een beslissende stempel heeft gedrukt.

De tentoonstelling is bedoeld als een meeslepende reis door het ontstaan van de barok en reconstrueert de menselijke, intellectuele en artistieke band tussen Bernini en zijn eerste en meest invloedrijke opdrachtgever, Maffeo Barberini, die paus werd onder de naam Urbanus VIII.

Met uitzonderlijke bruiklenen van enkele van de belangrijkste musea ter wereld — van het Louvre tot het Paul Getty Museum, van de Albertina tot de Vaticaanse Musea, van het Thyssen-Bornemisza tot de National Gallery in Londen — biedt de tentoonstelling het publiek de kans om meesterwerken te ontdekken die nog nooit eerder zijn samengebracht, en een artistieke periode te herbeleven die het aanzien van de eeuwige stad voorgoed heeft veranderd.

De tentoonstelling luidt daarmee een nieuw hoofdstuk in het culturele programma van Palazzo Barberini in en zet de reeks voort die gewijd is aan de familie Barberini en hun rol in de vorming van de Romeinse kunstsmaak, na de tentoonstellingen L’immagine sovrana (2023) en Caravaggio 2025.

Nuttige informatie voor een bezoek aan “Bernini en de Barberini’s”

• Locatie: Palazzo Barberini – Gallerie Nazionali di Arte Antica, Via delle Quattro Fontane 13, Rome
• Data van de tentoonstelling: 12 februari 2026 – 14 juni 2026
• Ticketverkoop: koop uw ticket door hier te klikken
• Openingstijden: dinsdag t/m zondag: 10.00 – 18.00 uur (laatste toegang om 17.00 uur)
• Reserveringen en voorverkoop: Online reserveren wordt aanbevolen op drukke dagen.
• Toegankelijkheid: Palazzo Barberini is toegankelijk voor personen met beperkte mobiliteit; er zijn liften en speciale voorzieningen aanwezig.
• Vervoer: Metro A: halte “Barberini” (5 minuten lopen), Bus: lijnen 52, 53, 61, 80, 85, 160
• E-mail (Tentoonstellingsbureau): info@barberinicorsini.org
• Sociaal: @BarberiniCorsini (Facebook, Instagram, X)

Hoe werkt de tentoonstelling: wat ziet u in “Bernini en de Barberini’s”

De tentoonstelling “Bernini en de Barberini” is bedoeld als een ware reis door het ontstaan van de Romeinse barok.

De route is onderverdeeld in zes thematische secties, waarin de bezoeker de artistieke ontwikkeling van Gian Lorenzo Bernini en zijn bevoorrechte relatie met Maffeo Barberini, later paus Urbanus VIII, kan volgen.

In deze paragraaf ontdekken we samen de verschillende delen van de tentoonstelling, die we in de volgende hoofdstukken één voor één zullen uitdiepen.

Een selectie van vroege meesterwerken geeft het publiek een indruk van de ontwikkeling van de kunstenaar. Hier worden buitengewone werken tentoongesteld, zoals: Putto met draak (ca. 1617) uit het Getty Museum, Sint-Sebastiaan uit het Thyssen-Bornemisza Museum en De vier jaargetijden uit de Aldobrandini-collectie.

Deze kern documenteert de overgang van het late maniërisme van zijn vader naar het ontstaan van de stijl van Bernini.

Het tweede deel (“ontdekking van de barok”) laat daarentegen zien hoe Bernini’s talent juist door Maffeo Barberini werd erkend en ondersteund. Aan de hand van sculpturen, documenten en internationale bruiklenen ziet het publiek de barokke revolutie ontstaan: dynamiek, theatraliteit, emotie.

Een van de meest verwachte momenten van de tentoonstelling is de galerij van de Barberini-voorouders. Voor het eerst sinds eeuwen keren de bustes van de voorouders van de familie, gemaakt door Gian Lorenzo Bernini, Giuliano Finelli en Francesco Mochi, terug naar het Palazzo Barberini.

Werken die vandaag verspreid zijn over musea en privécollecties, bij wijze van uitzondering bijeengebracht om de geschiedenis en het prestige van de Barberini-dynastie te reconstrueren.

Vervolgens gaat men verder met een gedeelte gewijd aan de paus die Bernini’s carrière veranderde.

Hier worden marmeren en bronzen bustes, portretten, symbolische voorwerpen en kunstwerken tentoongesteld die de figuur van Urbanus VIII en zijn rol in de opkomst van de barok eren.

Het laatste deel gaat over de smaak van Barberini en de artistieke context van die tijd.

Bernini gaat in dialoog met werken van: Guido Reni, Alessandro Algardi, François Duquesnoy, Thomas Baker (Victoria and Albert Museum) en Costanza Bonarelli (Bargello), een van de beroemdste portretten uit de barokke beeldhouwkunst.

De tentoonstelling eindigt met een overzicht van het Rome van de zeventiende eeuw, een stad in volle ontwikkeling, gevormd door het genie van de kunstenaar en de culturele ambitie van de familie Barberini.

Laten we nu eens in detail kijken naar de verschillende delen van de tentoonstelling.

Deel 1: De oorsprong van de barok

Na een praktische inleiding op het parcours nodigt de tentoonstelling de bezoeker uit om zich onder te dompelen in de meest vormende fase van de carrière van Gian Lorenzo Bernini, toen de stijl van de jonge kunstenaar nog op zoek was naar een definitieve vorm.

Het is een historisch moment dat van fundamenteel belang is om te begrijpen hoe de Romeinse barok is ontstaan.

Bernini ging in de leer bij zijn vader Pietro Bernini, van wie hij de technische beheersing van marmer en de stijl van het late maniërisme erfde.

Maar juist door zich met deze traditie te vergelijken, begon Gian Lorenzo zich ervan te distantiëren en introduceerde hij een ongekende emotionele dynamiek en levendigheid in de beeldhouwkunst.

Werken zoals San Sebastiano in het Thyssen-Bornemisza Museum en Putto con drago in het Getty Museum tonen al de wil om marmer naar een meer natuurlijke, meer theatrale expressiviteit te sturen: het oppervlak trilt, de figuren kronkelen, het verhaal lijkt vastgelegd op het meest intense moment.

Pietro en Gianlorenzo Bernini, Putto op een draak, ca. 1616-17 (Getty Museum) – Credits Wikipedia

De Quattro Stagioni uit de Aldobrandini-collectie, naast de werken van zijn vader, laten heel duidelijk zien wanneer Bernini zijn vaderlijke opleiding ‘overstijgt’ en een persoonlijke stijl ontwikkelt die bepalend wordt voor de esthetiek van de zeventiende eeuw.

In deze eerste zalen is te zien wat wetenschappers beschouwen als het begin van de barokke beeldhouwkunst:

• beweging vervangt statischheid
• het licht wordt een narratief instrument
• de emotie neemt de plaats in van het ideale evenwicht
• theatraliteit overtreft maniëristische elegantie

Het is een radicale verandering, die pas volledig tot uiting komt na de ontmoeting met Maffeo Barberini, maar die hier, in de vroege werken, al een belofte van revolutie laat zien.

De route laat zien dat het talent van de jonge Bernini zich niet in afzondering heeft ontwikkeld: de aanwezigheid van Maffeo Barberini, nog vóór zijn verkiezing tot paus, vormde een essentiële stimulans.

Als belezen beschermheer was de toekomstige Urbanus VIII een van de eersten die inzag dat deze jonge beeldhouwer het vermogen had om de kunstcodes van zijn tijd te veranderen.

De tentoonstelling suggereert dus dat de opkomst van de barok niet alleen een artistiek proces was, maar ook het resultaat van een intellectuele en culturele relatie die een diepgaande invloed zou hebben op het Rome van de zeventiende eeuw.

Sectie 2: Galerij van de voorouders van de Barberini

Een van de meest opwindende en langverwachte onderdelen van de tentoonstelling “Bernini en de Barberini” is de heropstelling, voor het eerst in het Palazzo Barberini, van de beroemde Galleria degli antenati Barberini (galerij van de voorouders van de Barberini).

Het gaat om een reeks marmeren bustes ter ere van de leden van de familie, een dynastie die voorbestemd was om een hoofdrol te spelen in het Rome van de zeventiende eeuw.

Deze werken, die vandaag verspreid zijn over openbare musea en privécollecties, zijn nooit samengebracht in de ruimtes waarvoor ze oorspronkelijk waren ontworpen.

De tentoonstelling biedt dus een unieke kans: de voorouders van de Barberini’s terugbrengen naar het paleis dat hun architecturale en culturele nalatenschap bewaart.

Het is een ’terugkeer naar huis’ die verder gaat dan de esthetische waarde: het maakt het mogelijk om de oorspronkelijke functie van deze sculpturen te herstellen als representatieve instrumenten, symbolen van prestige en visuele genealogie van een familie die, met de verkiezing van Maffeo Barberini tot Urbanus VIII, de top van de politieke en religieuze macht bereikte.

De serie van voorouders vertegenwoordigt een buitengewone dialoog tussen enkele van de grootste beeldhouwers van de zeventiende eeuw, die werden gevraagd om zich te verdiepen in de identiteit en geschiedenis van de familie Barberini.

In de tentoonstelling vind je werken van: Gian Lorenzo Bernini, Giuliano Finelli en Francesco Mochi.

De vergelijking tussen deze drie meesters is veelzeggend: enerzijds de dramatische kracht en het levendige naturalisme van Bernini; aan de andere kant de virtuoze precisie van Finelli, beroemd om zijn bijna hyperrealistische weergave van details; en ten slotte de klassieke beheersing van Mochi, die een evenwicht van renaissancistische afkomst in de beeldhouwkunst brengt.

Door deze bustes opnieuw samen te stellen, wordt duidelijk hoe de barokke beeldhouwkunst macht, identiteit en herinnering wist uit te drukken en het portret transformeerde tot een theater van emoties en zelfrepresentatie.

In dit gedeelte komen duidelijk naar voren:

• de zorg van de familie voor haar publieke imago,
• het gebruik van beeldhouwkunst als politieke taal,
• de rol van kunstenaars als officiële vertolkers van het gezag van de familie.

In het mozaïek van de Romeinse barok waren de Barberini niet alleen opdrachtgevers: ze waren ook de architecten van een culturele strategie waarbij architecten, schilders, beeldhouwers en literatoren betrokken waren.

Deel 3: Urbanus VIII

De tentoonstelling wijdt een hele sectie aan de rol van Urbano VIII, de figuur die meer dan wie ook het artistieke lot van Gian Lorenzo Bernini heeft bepaald.

Hier ontdekt de bezoeker hoe de opdrachtgevers Barberini niet alleen vorm gaven aan een nieuwe esthetische taal, maar ook aan een nieuwe voorstelling van de pauselijke macht.

Maffeo Barberini, die in 1623 werd gekozen, maakte van kunst een strategisch instrument om autoriteit, moderniteit en pracht uit te stralen.

Een van zijn eerste daden was de benoeming van de jonge Bernini tot hofkunstenaar, waarbij hij hem opdrachten toevertrouwde die het imago van de kerk voorgoed zouden veranderen.

De paus was niet alleen een verlicht mecenas: hij was een echte regisseur van de visuele propaganda van zijn tijd, zich bewust van de suggestieve kracht van beeldhouwkunst en monumentaliteit.

In deze zaal worden marmeren en bronzen bustes tentoongesteld die afkomstig zijn uit belangrijke Italiaanse en internationale musea.

De werken tonen Bernini’s vermogen om niet alleen het uiterlijk van de paus weer te geven, maar ook zijn spirituele autoriteit, zijn intellectuele energie en zijn politieke temperament.

Naast de bustes toont de tentoonstelling een van de zeer zeldzame schilderijen die met zekerheid aan Bernini worden toegeschreven, naast het bijbehorende schilderij van Andrea Sacchi.

Deze vergelijking, mogelijk gemaakt door uitzonderlijke bruiklenen van de National Gallery in Londen, getuigt van de wens van Urbanus VIII om de kunstenaar aan te moedigen zich ook aan de schilderkunst te wagen, waardoor hij volledig werd opgenomen in de kring van de grote protagonisten van de figuratieve cultuur van de zeventiende eeuw.

Dit hoofdstuk laat zien hoe het portret in de barokperiode veel meer was dan een individuele afbeelding: het was een politiek instrument.

De sculpturen en schilderijen van de paus dienden om het prestige van de familie Barberini te versterken, de eenheid van de kerk te vieren en een iconografisch model te definiëren dat de eeuwen zou doorstaan.

Urbano VIII begreep dat Bernini de enige kunstenaar was die deze visie kon vertalen in werken die majesteit, pathos en technische innovatie verenigden.

De tentoonstelling geeft deze synergie weer en biedt de bezoeker de mogelijkheid om van dichtbij het ontstaan van een van de beroemdste pauselijke afbeeldingen in de kunstgeschiedenis te bekijken.

Deel 4: Bernini als schilder en tekenaar

De tentoonstelling wijdt een deel aan de ontdekking van Bernini als schilder en tekenaar, een minder bekend aspect dat echter van fundamenteel belang is om de volledige vorming van de kunstenaar te begrijpen.

Op verzoek van Urbanus VIII was Bernini niet alleen beeldhouwer en architect: hij werd aangemoedigd om zich ook te wagen aan schilderkunst, tekenen en scenografie, waardoor hij een echte ’totale kunstenaar’ van het Rome van de zeventiende eeuw werd.

In deze zaal vindt de bezoeker een selectie van schilderijen die worden toegeschreven aan Gian Lorenzo Bernini, waarvan sommige voor het eerst aan het publiek worden getoond.

De doeken getuigen van een verrassend schildertalent, dat in staat is om uitdrukkingen, karakters en lichtvariaties met een bijna theatrale gevoeligheid vast te leggen.

Een centraal moment is de vergelijking tussen het enige openbare schilderij dat met zekerheid aan Bernini wordt toegeschreven en het bijbehorende schilderij van Andrea Sacchi, afkomstig uit de National Gallery in Londen.

Dit paar biedt een goed beeld van de dialoog tussen verschillende kunstvormen en de verfijnde culturele omgeving waarin de familie Barberini leefde.

Naast de schilderijen presenteert deze afdeling een belangrijke collectie tekeningen, schetsen en gravures.

Het zijn essentiële materialen om de creatieve methode van Bernini te begrijpen: voorbereidende studies, lichtproeven, variaties in houdingen, eerste ideeën die vooruitlopen op de monumentaliteit van zijn volwassen werken.

Sectie 5: De bouwplaatsen van Sint-Pieter

Een heel deel van de tentoonstelling is gewijd aan de grote bouwplaatsen van San Pietro, de plek waar Gian Lorenzo Bernini zijn artistieke volwassenheid bereikte en een beslissende bijdrage leverde aan de definitie van de Romeinse barok.

Hier komt het genie van de kunstenaar het duidelijkst tot uiting, door middel van monumentale projecten die beeldhouwkunst, architectuur en scenografische inventiviteit combineren.

Deze sectie toont modellen, schetsen, tekeningen en gravures die het werk van Bernini in de Vaticaanse basiliek documenteren.

Deze materialen maken het mogelijk om de verschillende ontwerpfasen te reconstrueren en te begrijpen hoe de kunstenaar de sculptuur zag als een integraal onderdeel van een totale heilige ruimte, doordrongen van licht, beweging en emotionele spanning.

Een centraal moment is de reconstructie van het creatieve proces achter de Baldacchino di San Pietro, een van de absolute meesterwerken van de barok.

Baldakijn van Sint-Pieter (Gian Lorenzo Bernini) – ID 243781456 @ Bernard Bialorucki | Dreamstime.com

Aan de hand van voorbereidende studies en historisch materiaal kan de bezoeker de totstandkoming van dit monumentale werk, symbool van het pauselijk gezag en perfecte synthese van technische inventiviteit en theatraliteit, van dichtbij volgen.

Het hoofdstuk gaat ook dieper in op de herinrichting van het koor, een complexe ingreep waarbij Bernini de liturgische ruimte omvormde tot een plek van spectaculaire visuele intensiteit.

Documenten en modellen illustreren hoe de kunstenaar speelde met perspectieven, visuele assen en lichtverdeling om een ongekend scenisch effect te bereiken.

De route eindigt bij het graf van Urbanus VIII, het symbolische hart van het pontificaat van Barberini.

Aan de hand van modellen, studies en grafische getuigenissen vertelt de tentoonstelling hoe Bernini een monument ontwierp dat macht, devotie en herinnering wist te verenigen, waardoor de funeraire iconografie werd omgevormd tot een theatraal verhaal van buitengewone spirituele kracht.

Dit gedeelte geeft inzicht in de sleutelrol van Bernini bij het bepalen van het uiterlijk van de belangrijkste basiliek van het christendom en laat zien hoe de bouwplaatsen van het Vaticaan de werkplaats waren waar de kunstenaar zijn visie op de barok als totale kunstvorm consolideerde.

Deel 6: dialoog met kunstenaars uit de zeventiende eeuw

De tentoonstelling gaat verder met een boeiend gedeelte dat verder kijkt dan de figuur van Bernini en vertelt over de culturele context waarin zijn stijl zich heeft gevormd en bevestigd.

Dit deel is gewijd aan de dialoog tussen de kunstenaar en andere protagonisten uit de zeventiende eeuw, waarbij de centrale rol van de familie Barberini in het definiëren van de Romeinse barokstijl wordt belicht.

Het hof van Barberini was een ware smeltkroes van artistieke innovatie, bezield door persoonlijkheden van het hoogste niveau.

De tentoonstelling reconstrueert dit scenario aan de hand van een reeks werken die getuigen van de rijkdom en verscheidenheid van de beeldtaal van die tijd.

Naast de sculpturen van Bernini worden ook meesterwerken van Guido Reni, Alessandro Algardi en François Duquesnoy tentoongesteld, belangrijke kunstenaars uit de barokperiode.

Een belangrijk deel van de tentoonstelling is gewijd aan zelden tentoongestelde bustes, zoals die van Thomas Baker uit het Victoria and Albert Museum.

Ook opvallend is het beroemde portret van Costanza Bonarelli uit het Museo Nazionale del Bargello, een werk dat op meesterlijke wijze de emotionele kracht van Bernini’s beeldhouwkunst tot uitdrukking brengt.

Portret van Costanza Bonarelli (Gian Lorenzo Bernini) – ID 199431571 @ Gianni Tonazzini | Dreamstime.com

Deze combinaties laten ons de diversiteit van de beeldhouwkunst van de zeventiende eeuw zien. We gaan van het zachte classicisme van Duquesnoy naar de levendige theatraliteit van Bernini en uiteindelijk naar de formele strengheid van Algardi.

De bezoeker kan zo verschillende benaderingen van hetzelfde thema vergelijken en ontdekken hoe de barok een rijke, complexe en niet-monolithische beweging is.

In dit gedeelte komt de rol van de familie Barberini als promotor van een nieuwe, moderne en kosmopolitische smaak sterk naar voren.

Hun mecenaat droeg bij aan het definiëren van een artistieke taal die gebaseerd was op pracht en praal, pathos en het vermogen om te verbazen.

De uitdrukking “Apes Urbanae“, gebruikt door Leone Allacci om de kring van de Barberini te omschrijven, geeft hun prominente rol in het culturele leven van het Rome van de zeventiende eeuw weer.

Internationale leningen, catalogus en neveninitiatieven

De tentoonstelling onderscheidt zich ook door de uitzonderlijke internationale bruiklenen die het mogelijk hebben gemaakt om een zo uitgebreid en diepgaand overzicht samen te stellen.

Talrijke musea en privécollecties, zowel Italiaanse als buitenlandse, hebben samengewerkt om werken bijeen te brengen die zelden hun gebruikelijke locatie verlaten.

Tot de betrokken instellingen behoren het Albertina in Wenen, het J. Paul Getty Museum in Los Angeles, het Musée du Louvre in Parijs en het Museo Nazionale del Bargello in Florence.

Buste van paus Paulus V (Gian Lorenzo Bernini), Los Angeles, The J. Paul Getty Museum

Belangrijke bruiklenen zijn ook afkomstig uit het Museo Thyssen-Bornemisza in Madrid, de Vaticaanse Musea, de National Gallery in Londen en de National Gallery in Washington.

Daarnaast zijn er werken uit privécollecties, uit de Morgan Library in New York en uit het Victoria and Albert Museum.

De verscheidenheid van de verzamelde werken biedt de bezoeker toegang tot materiaal dat zelden samen te zien is, waardoor de tentoonstelling een unieke reconstructie vormt van de dialoog tussen Bernini en de Barberini’s.

Het onderzoek naar de oorsprong van de barok krijgt zo een buitengewone volledigheid dankzij de internationale reikwijdte van het project.

De tentoonstelling wordt begeleid door een wetenschappelijke catalogus uitgegeven door Allemandi.

Het boek bevat essays van de redacteuren en vooraanstaande specialisten, evenals analytische fiches van de tentoongestelde werken, en biedt daarmee een actueel en diepgaand studiemateriaal.

De catalogus vormt een essentiële aanvulling op de tentoonstellingservaring en is nuttig voor wie een nog dieper inzicht wil verwerven.

Er zijn ook studiedagen en conferenties gepland die gewijd zijn aan de centrale thema’s van het project.

Onderwerpen die aan bod komen zijn onder meer de werking van het pauselijk opdrachtgeverschap, de banden tussen kunst en politiek in de zeventiende eeuw en de definitie zelf van ‘barok’ als kritische categorie.

Deze initiatieven maken het mogelijk om minder bekende maar essentiële aspecten te verkennen om de culturele reikwijdte van het Bernini-seizoen te begrijpen.

Het project wordt ondersteund door Coopculture als technische partner.

Dankzij een netwerk van samenwerkingsverbanden tussen Italiaanse en internationale instellingen is de tentoonstelling een van de belangrijkste evenementen op cultureel gebied in 2026.

Veelgestelde vragen over de tentoonstelling “Bernini en de Barberini’s”

Conclusies

“Bernini en de Barberini” is niet zomaar een tentoonstelling.

Het is een terugkeer naar de oorsprong van de barok.

Het is een reis door een historische periode waarin kunst, politiek en spiritualiteit met elkaar verweven waren en een nieuw idee van schoonheid vorm gaven.

De tentoonstelling volgt de ontwikkeling van Gian Lorenzo Bernini, van zijn vroege werken tot zijn dialoog met de grote kunstenaars van de zeventiende eeuw.

Het brengt voor het eerst de Galleria degli antenati Barberini samen, geeft een stem aan de monumentale bouwwerken van San Pietro en toont de kunstenaar in zijn meest complete identiteit: beeldhouwer, schilder, architect en uitvinder.

De bezoeker ontdekt zo de beslissende rol van Urbanus VIII, de paus die geloofde in het talent van een jonge kunstenaar en die samen met hem heeft bijgedragen aan het vormgeven van het beeld van het moderne Rome.

Hun menselijke en intellectuele relatie is de rode draad die alle delen van de tentoonstelling met elkaar verbindt.

Dankzij internationale bruiklenen van uitzonderlijk belang en een rigoureus wetenschappelijk project is “Bernini en de Barberini’s” een van de belangrijkste culturele evenementen van 2026.

Een unieke kans om te begrijpen hoe en waarom de barok de visuele taal is geworden die nog steeds de eeuwige stad kenmerkt.

De tentoonstelling nodigt uit om Rome met nieuwe ogen te bekijken.

Om in zijn vergezichten, zijn sculpturen en zijn architectuur de innovatieve kracht te herkennen van een tijdperk dat marmer in theater veranderde, licht in verhaal, gebaren in emotie.

Een bezoek aan “Bernini en de Barberini’s” betekent de schoonheid herontdekken van een creatieve dialoog die de kunstgeschiedenis voorgoed heeft veranderd.